Archive for فروردین, ۱۳۹۱

نهال نوپایی که کج بالا می‌رود !

< ![CDATA[

نوشته ذيل نگاهی انتقادی به عملکرد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور به عنوان متولی اصلي حوزه کتاب‌داری و اطلاع‌رسانی دارد که به قلم آقای امیرحسـین بنـائی فاطمی نگاشته شده و به عنوان يادداشت ميهمان در اين سايت درج می‌شود

درآمد : از ابتدای انقلاب تاکنون، «کتابخوانی» همواره یکی از اصلی ترین دغدغه ها و سفارشات مقام معظم رهبری بوده است. عملی که پرچمدار آن اسلام بوده امّا در کشوری که همینک پرچمدار اسلام ناب محمدی ص است، متأسفانه وضعیت شایسته ای را دارا نمی باشد. یکی از عوامل این ضعف را باید در کارگزاران بخش کتاب و از آن جمله «کتابخانه‌های عمومی کشور» جستجو کرد.

در سال ۱۳۸۴، کتابخانه های عمومی کشور از بدنه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جدا شده و تحت یک نهاد مستقل عمومی غیردولتی با نام « نهاد کتابخانه های عمومی کشور» قرار گرفتند. «تدبیر»ی که برای بهبود وضعیت کتابخانه های عمومی اتخاذ شده بود اما با سیاستگذاری ها و عملکردهای غلط، عجولانه و غیرفرهنگی کم کم به یک «ضدّ تدبیر» بدل شده است.

نهاد کتابخانه های عمومی کشور، نام کمتر شناخته شده ای حتی در میان کتابخوانان کشور است. این نهاد عمومی غیردولتی که موظف به اداره تمامی کتابخانه های عمومی در سطح کشور می باشد، همینک چیزی در حدود دوهزار کتابخانه را در سطح کشور تحت پوشش دارد که این تعداد،  کتابخانه های مساجد، مدارس، فرهنگسراها، دانشگاه ها و … را شامل نمی گردد.

این نهاد، ردیف مستقلی را هم در بودجه کشور به خود اختصاص داده است که با عنوان کمک دولتی به آن پرداخت می‌شود: چیزی در حدود پنجاه میلیارد تومان. البته طبق قانون، شهرداریهای کشور موظف به پرداخت نیم درصد از درآمد خود به این نهاد هستند که به دلیل ضعف عملکرد این نهاد، شهرداریهای کلانشهرهای کشور ترجیح می دهند این مبلغ کلان را خود رأساً در امور مربوط به کتاب و کتابخوانی در شهر خود هزینه نمایند.

اهمّ اشکالات و مسائلی که این نهاد در حال حاضر با آن ها دست به گریبان است را می توان در موارد زیر فهرست کرد:

۱) سیطره دولت غیرفرهنگی: دولتهای نهم و دهم به ریاست محمود احمدی نژاد را در وهله اول باید دولتهای پروژه های عمرانی و ساخت و ساز دانست. راهبردی که بیشتر منبعث از مدل ذهنی، تحصیلات و تخصص خود دکتر احمدی نژاد بوده است. اینکه این دو دولت در تحقّق همین استراتژی تا چه اندازه موفق بوده اند را به کارشناسان اهل فن و آگاهان و صاحبنظران موضوع وامی نهیم.

آنچه که واضح است آنکه پررنگ بودن مسائل اقتصادی و عمرانی در دولت آقای احمدی نژاد، فرهنگ را در اولویت بعدی قرار داده است. به این اضافه کنید «نداشتن استراتژی کلان اثربخش در حوزه فرهنگ» را که این دو مسأله روی همرفته سبب شده اند تا اوّلاً : بخش فرهنگ نیز برای اینکه از آمار تعداد پروژه های اقتصادی و عمرانی افتتاح شده به دست مسؤولان عقب نماند، به چنگ شمشیر دولبه «کمیّت گرایی» بیفتد.

برای مثال، مسؤول نمایشگاه بین المللی قرآن امسال، یکی از افتخارات خود را آن می داند که در سال پیش یک رونمایی در نمایشگاه انجام گرفته و حال آنکه ما چهار رونمایی داشته ایم (به نقل از خود ایشان). نمونه این دست رونمایی های کم خاصیت و بلکه بی خاصیت در نهاد کتابخانه های عمومی بی شمار است. مثلاً سال گذشته (اگر اشتباه نکنم در نمایشگاه رسانه های دیجیتال) با حضور یکی از وزرای کابینه و دبیر کل نهاد کتابخانه ها، طرحی با عنوان «کتاب برتر» در مصلّای تهران رونمایی شد که ادّعا داشت کتابهای برتر را در همه زمینه ها به علاقمندان معرفی کرده است و نهاد قصد دارد آن فهرست را دائماً و به کمک نظرات کاربران سایت خود به روز رسانی نماید.

ادامه مطلب »

لینک دوستان